De Eerste Lagewaard in Ouderkerk a/d IJssel


De Lagewaard stamboom begint bij Jacob Pieters, geboren omstreeks 1510 en wonende te Achterbroek, een deel van Berkenwoude.
Enkele zonen van Jacob Pieters dragen de naam Potuit, echter zijn kleinzoon Jacob Willems komen we in 1610 tegen in Ouderkerk a/d IJssel onder de naam Lagewert. Waarom hij deze naam heeft aangenomen is mij niet bekend. Er lag (ligt) een polder "Lagewaard" bij Koudekerk a/d Rijn, maar het verband hiermee heb ik nog niet gevonden.

In "De bouwgeschiedenis van het dorp Ouderkerk aan den IJssel (1300-1880) (Ons Voorgeslacht 1980)" komen we de naam Jacobs Willems Lagewert voor het eerst tegen: hij koopt 28 morgen (25 ha) land in Ouderkerk aan de IJssel.

 

Deze Jacob Willems komen we nog een paar keer tegen:

Volgens een zonder opgave van bron vermelde akte van 26 febr. 1628 kopen dan Jacob Willems Lagewaert, Hendrik Willems en Cornelis Willems Lagewaert verschillende artikelen op een openbare verkoping. Zij wonen dan in de polder de Sijde.

2 mei 1637 (r.a. 18) koopt Jacop Willemse Lagewaert, "onsen inwoonenden buerman (voor drij derde paerten ende Jan Jacopsen sijnnen soon voor een derde paert)" (het tussen () geplaatste is in de akte doorgehaald) een half huis en erf in de kerkstraat. De andere helft bezit Willemtgen Cornelis weduwe Crin Janss. Steenbacker. De koopsom bedraagt 500 gld., waarvan 300 gld. contant wordt betaald.

11-4-1640 (r.a. nr 19) verkoopt Jacop Willemsz. Lagewaert het bovenvermelde halve huis voor f. 350,- aan Jan Pieter Maertsz. Hij tekent de akte: Jacop Wyllemsen.

 

Het stuk land dat Jacob in Ouderkerk a/d IJssel kocht, betreft het Kerkeweer. In de "bouwgeschiedenis" staat het volgende:

 1610: Transport van zekere pastorielanden waarin de kerkweg. die hieruit genomen wordt, achter de kerk: Sybrant Pietersz. .o.v. Geertruyt Cornelisdr. wedu van Joris Adriaens Smout en haar zoon Cornelis aan Jacob Willemsz. (16/200-incomplete acte).

17-2-1649: Transport van de helft van 28 morgen land met de helft van het huis, berg en schuur: Jacob Willemsz. Lagewert an Heyndrick Willemsz. geh. met Neeltgen Jacobsz., zijn zwager (20/99).
De verkoper mag er levenslang in blijven wonen.

1652: 1/2-verponding: Heyndrick Willemsz. en Anthonis Jacobsz. C.S.

1660: Klapwaker.: Heyndrick Willemsz. en Tonis- en Leendert Jacobsz.
Aangezien dit land en de daarop gelegen huizen buiten de bakwetering liggen vervolgen wij dit verder niet.

 

Eveneens in de "Bouwgeschiedenis" vinden we informatie over het wachtlopen ten behoeve van de brandpreventie:

De klapwaker liep volgens de betaallijst van ca. 1660 ieder uur door het gehele dorp en wel in de schoolsteeg over de heul tot et huis van Thonis Jacobsz. (over de bakwetering) en buiten het dorp oostwaarts tot het huis van Jan Leendertsz. (weer nr. 06) en westwaarts tot het huis van Inge Geene (weer nr. 122).

1699:  van het huis van Arij Pauwels (nr. 23), de Kalverstraat af tot het huis van Cornelis Teunisz. Lagewaard (dat ligt over de bakwetering) en terug over de dijk tot Willem Jansz. (nr. 83),
1731: van het huis van Ary Pauwels (nr. 23)) de Kalverstraat af tot het huis van Jannetje Lagewaard over de heul en terug over de dijk tot de wedu van Willem van der Voort (nr. 83).